TOMISLAV MANOJLOVIĆ (TOŠA)
(Sutjeska kod Zrenjanina 1939. )
Tomislav Manojlović jedan je od najznačajnijih i najautentičnijih fudbalskih stručnjaka koje je dao Banat, legendarni trener Proletera iz Zrenjanina, čovek koji je više od tri decenije svog života posvetio klubu sa Begeja i trajno obeležio njegovu istoriju.
Rođen u Sutjesci kod Zrenjanina, fudbalsku karijeru započeo je kao napadač u lokalnom Radničkom, nastavio u Orijentu iz Rijeke, potom u Proleteru, gde je igrao uz tadašnje asove kluba. Ipak, teška povreda i prelom noge u 28. godini primorali su ga da rano završi igračku karijeru, zbog čega nikada nije dočekao debi u prvoligaškom fudbalu kao igrač.
Ljubav prema fudbalu usmerio je ka trenerskom pozivu i već sa 31 godinom postao je jedan od najmlađih trenera Prve savezne lige Jugoslavije. Kao strateg, dva puta je uvodio Proleter u elitni rang, a vrhunac predstavlja peto mesto u sezoni 1990/91, što je najbolji plasman u istoriji kluba.
Posebno mesto u njegovoj karijeri zauzima rad u Vojvodini, sa kojom je 1998. godine igrao finale Intertoto kupa, što se i danas pamti kao jedan od značajnijih evropskih dometa novosadskog kluba tog perioda. Savremenici i igrači isticali su da je upravo Manojlovićevo iskustvo i „stara fudbalska škola“ bila presudna u tim uspesima.
Poznat kao „fudbalski vuk“, Manojlović je bio trener jasnih principa, snažne ličnosti i izraženog pedagoškog dara. Umeo je da prepozna potencijal mladih igrača, da im pronađe pravu poziciju i probudi samopouzdanje, često se služeći i psihološkim, nekonvencionalnim metodama. Pod njegovim vođstvom, Proleter je decenijama živeo od sopstvene škole, stvarajući i prodajući igrače, što je klubu obezbeđivalo stabilnost i identitet.
Kao trener radio je i u Kikindi, Radu, Vojvodini, Jedinstvu iz Brčkog, Radničkom iz Niša, ostavljajući upečatljiv trag gde god je radio. Iako je imao ponude iz inostranstva, uključujući i Belgiju, ostao je veran domaćem fudbalu, smatrajući da je jugoslovenska liga njegovog vremena bila izuzetno kvalitetna i izazovna.
Tomislav Toša Manojlović ostao je upamćen ne samo po rezultatima, već i po karakteru, harizmi i bezgraničnoj odanosti Proleteru, klubu koji je za njega bio više od fudbala — bio je način života i simbol grada Zrenjanina.
RADOST I TUGA U KARAĐORĐEVOM PARKU
Pet decenija nakon jednog od najvećih uspeha u istoriji zrenjaninskog fudbala, Tomislav Toša Manojlović, tada u 84. godini života, ponovo je govorio o trenucima koji su obeležili njegovu karijeru i istoriju FK Proleter. Upravo kao mlad trener od 34 godine, imao je ključnu ulogu u ulasku Proletera u Prvu saveznu ligu Jugoslavije, posle istorijskih kvalifikacija protiv Maribora 16. jula 1973. godine.
U prvoj utakmici u Mariboru, Proleter je poražen rezultatom 3:1, ali je u revanšu u Zrenjaninu, pred više od 20.000 gledalaca, ostvarena pobeda od 3:0, nakon čega je usledilo veliko slavlje.
– Sav trud, rad i vera u fudbalere su se isplatili. To su najradosniji trenuci u mojoj karijeri – istakao je Manojlović, prisećajući se dana kada je Karađorđev park bio epicentar fudbalske emocije u Banatu.
Osvrćući se na igračku karijeru, podsetio je da je prvi profesionalni ugovor potpisao 1964. godine, po povratku iz Rijeke, gde je nastupao za Orijent, dok je fudbalsku afirmaciju stekao u Radničkom iz Sutjeske. Igrao je u generaciji Proletera koju su činili Seleši, Drašković, Rašić, Micić, Lambi, Eskić, Kovrlija, Bjeković i drugi, ali su česte povrede uslovile da u 28. godini okonča igračku karijeru i u potpunosti se posveti trenerskom pozivu.
Posebnu emociju izazivao je osvrt na Gradski stadion u Karađorđevom parku, nekadašnje mesto velikih utakmica, koje je u vreme razgovora bilo gradilište.
– Tužan sam jer se tu odavno ne igra fudbal i što nema Proletera. Pre 17 godina ugašen je jedan od simbola grada. A Proleter je uvek bio rasadnik talenata – naglasio je Manojlović, podsećajući na brojne asove i rekordere kluba, kao i na činjenicu da je još dva puta tokom devedesetih godina uvodio Proleter u Prvu ligu.
Istakao je i da je Zrenjanin nekada živeo za fudbal, da su dres Proletera nosili momci iz gotovo svih banatskih mesta, te postavio pitanje smisla modernih stadiona i infrastrukture bez kluba koji bi na njima igrao.
Posebna poglavlja njegove trenerske karijere obeležili su:
-
eliminacija Hajduka iz Splita u Kupu Jugoslavije posle penala (8:7),
-
afirmacija Ilije i Vladimira Ivića, koji su kasnije izgradili značajne međunarodne karijere,
-
kao i duboka porodična podrška, na koju je uvek ponosno ukazivao.
Danas, sa posebnom radošću, ističe da njegovi unuci nastavljaju sportskim putem, čime se, kako sam kaže, krug ljubavi prema sportu i Proleteru simbolično zatvara.
